Goberno Lego e mourinhizado

Fai unha semana Francisco Caamaño, Ministro de Xustiza, alcumou ao goberno de Feijóo como “de figuriñas de Lego”, referíndose á marca danesa de xoguetes que aledara un chisco mais a infancia de moitos cativos, entre os que me atopo. Aquelas eran (aínda o son) unha colección inxente de pezas de plástico con diferentes formas e cores coas que podías construír, ensamblar, moldear e derrubar todo un universo paralelo e en miniatura ao teu antollo, a imaxe e semellanza ou non, do mundo adulto. Calquera historia que a imaxinación che permitise era posible, asegurando horas de entretemento e altas doses de felicidade.

Hai algo disto na práctica habitual da Xunta de Galicia dende que se produciu a restauración popular, e por iso coido que a definición de Caamaño foi axeitada: é un goberno que dedica o groso dos esforzos a derrubar o que comezaran a erguer no anterior en múltiples materias (dependencia, igualdade, educación, sanidade...), e a desatender boa parte das súas obrigas. Perde tempo facéndonos crer que fai, pero en realidade está xogando. Semella que acaba de abrir a caixa do regalo e continúa probando, aínda que van xa dous anos: hai pezas que non lle encaixan ou o fan polas bravas. O pouco que intenta artellar, pola contra, non é algo práctico senón unha realidade allea, superflua e ás veces hipertrofiada. Véxase o artificial conflito lingüístico, potenciado ata a extenuación para confrontar, dividir e entronizarse como paladín da liberdade. De normalización e respecto polo ga-lego hai máis ben pouco. Xa se ten abundado no tema.

A maiores dá a impresión de que os conselleiros están tamén en mans dun neno bastante retorcido e que se divirte reproducindo filias, fobias, complexos e soñando cun futuro repleto de grandeza. O ton xeral destes dous anos caracterízase por un marcado perfil presidencialista e pouco colexiado. Ninguén se atreve a desviarse un mínimo. Non hai voces discordantes. Eu non de-lego! Pero sobre todo é pouco efectivo. Non entanto (é ben coñecido) o desemprego aumenta tres veces por riba da media estatal e as figuras humanoides de cor amarela que compoñen a súa particular paisaxe irreal, neste caso, son de carne e óso. Para el o xogo trae defectos de fábrica, pero non se preocupa moito por arranxalo. Parálise, inacción e insensibilidade social debuxan a primeira metade de mandato. Mais, en castelán, “lego” ten outras acepcións. Segundo o dicionario da RAE a primeira delas alude a quen non ten ordes clericais. Aquí habería moito do que falar, e non sería de bo gusto entrar. A segunda refírese a aquel carente de letras ou de novas. Está claro que hai coñecedores do dereito e das leis entre os membros do goberno, aínda que non se note cando a xustiza lles quita a razón segundo en que asuntos. Tema eólico inclusive.

Que foi primeiro? A “berlusconización” ou a “belenestebanización”? Non o teño claro, pero o que si parece evidente é que o paso seguinte é a “mourinhización”. Confúndese a política con Punto Pelota. Os telexornais fan o propio, e da TVG non ía ser menos. Esta afecta transversalmente, e non só no goberno do noso país. Consiste en confundir autoridade con autoritarismo, en enlamar o terreo de xogo con tódalas artes habidas e por haber e na falla de respecto polo adversario, desautorizando as institucións que rexen e arbitran. Elevando a voz ata que nada se entenda. Tamén en facer do branco negro e proxectarse como vítima fronte a todo e fronte a todos. Feijóo debía xa ser fiel seguidor do individuo cando adestraba a poucos quilómetros de Vigo.

XORNAL

Durmir na democracia

Cúmprense dous anos da chegada ás cadeiras do “sultanato”, agora “austero”, de Feijóo009. Fica na beira como se produciu porque, dende o punto de vista estritamente formal, foi incuestionablemente democrático. Campaña negativa e sucia, pero eficaz.

Son fondas e prolixas as análises sobre este bienio negro, e aproveito para recomendar un dossier recollido no último número da revista Tempos Novos, onde sinaturas relevantes como as de Antón Baamonde, Filipe Díez ou Manuel M. Barreiro, entre outras, fan unha radiografía do que deparou o regreso á Xunta dun PPdeG que transita entre o peor do fraguismo e o mais perigoso da nova dereita emerxente na procura do seu momento para ancorar. A que confunde os medios cos fins e o partido coa administración. O balance, pois, non pode resultar mais negativo, lamentablemente. Son tan graves as medidas de contrarreforma e a involución que sería tedioso e semellaría hiperbólico nomealas todas, pero o nivel de destrucción do camiño proposto polo morno cambio representado na lexislatura do goberno da esquerda galega non atopa parangón. Institucións como o Consello da Cultura, o Consello Consultivo, a RAG e mesmo o TSXG téñenlle dado as costas e rexeitado as irresponsables decisións e indecisións, aínda que o goberno dispón de recursos suficientes para deslexitimalas e identificalas con intereses partidistas mediante o regreso a unha liña discursiva antipluralista e maniquea. O mais enigmático e destacable é a ausencia de políticas, plans con contido real e actuacións encamiñadas á resolución e prevención dos problemas en distintos campos. Deixación de funcións.

Esta nova dereita descastada e chabacana, que mesmo perde habitualmente as formas, fixo unha mistura explosiva entre unha sorte de libertarismo á americana mailas patoloxías tradicionais do rancio conservadurismo español. Conta coa inestimable colaboración dunha maioria social confusa, cansa e que introduce no saco tódalas opcións (posiblemente polos erros, incoherencias e traizóns a sí mesmas).

Debería graffitearse en cada rúa das vilas e cidades a coñecida máxima: “Quen dorme en democracia érguese en ditadura”, por aquelo de telo presente. Senón que pregunten en Italia. Chegou o momento. Agora é cando. E Galicia é onde experimentan co modelo chamado a estenderse no resto do estado. Concibido dende os centros de poder mais afastados do común dos mortais: recentralización política debuxada, retroceso en conquistas de dereitos e maior acumulación financieira e capitalista son as intencións inmediatas dunha corrente que gaña adeptos, convertida nun run-run transversal desafiante. A síntese non pode ser mais perigosa para dependentes, estudantes, investigadores, desempregados, emprendedores, enfermos, mariñeiros, etc... por non falar do abandono en Medio Ambiente, Industria, infraestruturas... e por non lembrar os ataques continuados e o desprezo gratuito á identidade colectiva dende o insultante cosmopailanismo que caracteriza á maioría dos membros do goberno galego, ben extraídos de clases medias que renegan de sí mesmos ou ben das faccións mais ortodoxas, elitistas, castelanistas e clericais da dereita nostálxica.

Na rúa houbo tamén certa contestación pero as formacións opositoras non son quen de aglutinar o descontento por mor da súa mellorable situación interna. Feijóo dotouse dunha aura de bo xestor debido ao abuso da propaganda, ao control descarado da RTVG e ao uso da publicidade institucional para mercar noticias favorables nos xornais afíns que, por certo, son maioría aplastante. En dous anos practicouse unha política de terra queimada, desapareceu Galiza da axenda da reformulación do Estado Autonómico ao adiar a reforma do Estatuto e o goberno parapetouse no vitimismo mais infantil, mesmo negando competencias e capacidade en materia de emprego, onde recurtou 64 millóns de euros para políticas activas e empeorando rapidamente os diferenciais respecto do conxunto estatal. Sabe que, canto peor, mellor. Alomenos no curto prazo e namentres non esperten os entretidos.

Xornal

MundoGaliza

Irresponsabilidade aquí e acolá

Sería obsceno pasar por riba do acontecido no lonxano Xapón: contra a forza desatada da natureza tórnase unha quimera loitar, tan só existe a posibilidade de minimizar os efectos dos seus esporádicos e inoportunos azoutes. O que non se comprende doadamente é como o ser humano é tan necio, e como despois das experiencias de Chernobyl ou do macabro epílogo da II Guerra Mundial seguimos sen plantexar seriamente que, por moi económico e rendible que resulte obter enerxía das centrais nucleares utilicemos, nesta escala, a perigosa tecnoloxia sen asegurarnos totalmente. Compensa? Din que os gatos teñen sete vidas, aínda que non os vexo a diario lanzándose ao baleiro dende un oitavo piso.

Pode que sexa cínico decilo dende a comodidade duns fogares abastecidos e confortables, pero o asunto vai en serio, e hai alternativas. Como tamén hai intereses e entran en xogo a xeopolítica e a independencia enerxética das nacións. O potencial destrutivo é case ilimitado, e ata inimaxinable. As consecuencias dunha concatenación de erros, dun mal uso ou dun accidente poden persistir séculos e afectan ostensiblemente ao equilibrio do ecosistema. Supón un pesadelo, sen vontade ningunha de pecar de catastrofismo, a posibilidade de que se repita un escenario onde aparezan malformacións, enfermidades incurables e onde grandes extensións de terreo fiquen inutilizables de xeito irreversible e permanente por mor dos ventos asasinos da radiación. A auga, o ar...

Arrepía que se recuperen termos como: cidade pantasma, liquidadores, éxodo masivo, desatre e holocausto nuclear ou apocalipse. Mais propios do pánico e da histeria colectiva alimentada en tempos da Crise dos Mísiles e da Guerra Fría.

Pode o planeta resistir moito mais tempo o maltrato e riscos ao que o sometemos? Cada un de nos é responsable pero, sobre todo, son os gobernos e organismos internacionais os que deben cuestionarse cara onde imos ou, do contrario, nalgún intre, o mundo ou partes importantes del deixarán de ser compatibles co desenvolvemento normalizado da vida. Algún podería crer que son paranoias ou proclamas propias dun perigoso e fundamentalista ecoloxista, pero calquera con sentido común debe reflexionar un chisco sobre o tema. É de supoñer que os que nos gobernan o teñen. Semella claro que os comezos do século XXI tampouco outorgan demasiado respiro: terrorismo internacional salvaxe, guerras vergoñentas, fame e graves violacións de dereitos humanos, revolucións de final incerto, catástrofes climáticas severas, Fukushima...se os Mayas esaxeraron coa profecía 2012, tampouco andiveron moi lonxe nos cálculos.

E despois disto, falar do debate sobre o Estado da Nación, pode parecer frívolo. Todo se queda cativo e irrelevante, incluso o pertinaz desemprego e outras necesidades. Pero é o que toca hoxe neste marabilloso recuncho do planeta. Posiblemente fora aínda maior a frivolidade coa que o enfocou o presidente deste país. Algo que xa non sorprende. Francamente non me atopo con moitos folgos para facer unha análise política fonda do que se escoitou no Hórreo, e estou seguro que a maioría dos lectores, aínda sendo galegos, teñen o pensamento noutro lugar. Aí coinciden con Feijóo. Dende logo, tamén continúa co pensamento fora da crúa realidade, sen afrontala. Non vai con el. Pero atópase cómodo e demasiado confiado en que os cidadáns responsabilicen exclusivamente a Zapatero de tódolos males. Parece non darse conta que a inseguridade da crise leva gobernos e o prestixio dos lideres por diante, tal cal tsunamis. Ao mellor remata arrepentído da parsimonia e da preguiza coa que encarou as labores dun goberno ao que se lle esixe ofrecer solucións e mostrar un mínimo de sensibilidade. Serían inmediatas. El mesmo comprometeu a súa honra. Duroulle 45 días. Van xa dous anos de lexislatura e, neste novo ciclo histórico, é unha eternidade para esperar. Non o quero imaxinar manexando, improvisando e decidindo noutro tipo de situacións.

Xornal

Galeusca española

Bautizaba sutilmente o xornal monárquico e conservador madrileño ABC, xunto con La Vanguardia o mais lonxevo e un dos mais influíntes do século XX, o encontro mantido recentemente en Barcelona polos líderes do Partido Popular de Galicia, Euskadi e Catalunya. E sentou cátedra para comentaristas políticos de toda roupaxe e condición. Foi como abanear un tótem. Automaticamente comezaron a verter ríos de tinta e océanos de megabytes. O simbolismo do acto e a escenificación dunha comuñón que recupera a épica do mito da reconquista, dende o punto de vista do efecto mediático, tivo certo éxito. “Pacto do Tinell” á inversa: rédito asegurado fóra de Catalunya, ainda que non reparasen en que supón un recoñecemento implícito da especificidade.

Como diría Roberto Vilar, ex-Tonecho e presentador de Land Rober na TVG: “o cabalo traballa, a cabeza non para”. Pois a fábrica de pensamento FAES traballa, e as súas cabezas non paran. Nunca descansan no obxectivo do engano semántico e da usurpación dos conceptos para vacialos de contido.

Abstraerse dos “debates nacionais” en España é como facelo a respecto das deidades de Fidel Castro ou do Che en Cuba. Unha herexía. Unha tolemia propia dalguén pouco menos que idiota. É certo que este tipo de tensións se producen no mundo enteiro, e intúese utópico que rematen algún día as liortas identitarias e as disputas territoriais, pero aquí convertéronse nunha patoloxía que lastra o debate político (e mesmo a eficacia da xestión colectiva dos recursos e dos esforzos) ata límites insospeitados. Mais ainda cando se aproximan eleccións. Debémosllo todo á errática e convulsa traxectoria dun antigo Imperio incapaz de se adaptar ás circunstancias históricas e solventar ou, cando menos, sobrelevar dende un nivel menor de enfrontamento e sobresalto, e fóra de solucións coxunturais, as súas contradiccións e diferencias mediante o acordo permanente na procura da integración do disenso. Se a Constitución de 1978 pretendía pechar esto dunha vez e para sempre está claro que fracasou (o resultado das vindeiras eleccións catalanas abrirá un novo ciclo nesta materia). Non hai mais que ver o pouco pedagóxica que foi para algúns, mesmo para os que naceron politicamente baixo a súa vixencia plena e deberan manter, cando menos, as formas. Non asumen a plurinacionalidade, e nalgunhas partes do crebacabezas hai cada vez mais poboación disposta a non esperar mais. E con mais sólidas estruturas para facelo posible e efectivo.

Referíame antes directamente á xeración de políticos desmemoriados e desacomplexados, post-transición, que representan Alicia S. Camacho e Feijóo, metidos no papel de vedettes, e Basagoiti (alguén con maior cintura politica que os anteriores). Baixo o mantra de ollar ao futuro, do “sentido común”, e da “liberdade” propoñen unha recentralización soterrada (nas mentes e na práctica) que puidera custarlle cara á sacrosanta indivisibilidade e unidade patria. Consideran a descentralización como cerne de tódolos males e disfuncións, cando achegou as maiores cotas de progreso e benestar para os cidadáns, e como fonte dun recurte de liberdades en nome da normalización e a recuperación das linguas minorizadas por mor de “acordos ilexítimos” entre os dous grandes diaños: o nacionalismo e PSOE. O pacto que dende 1923 mantiveron catalanistas, galeguistas e o nacionalismo vasco para resisitir ao antidemocrático nacionalismo de estado, e que logo cristalizou en reivindicacións de naturaleza política, fora tamén chamado a Triple Alianza. Hoxe, ao abeiro de ABC, El Mundo ou Federico Jiménez Losantos outra triple alianza xermina: nostálxicos do réxime franquista, conservadores e os autoproclamados liberais. E baixo o paraugas de marcas tan estimulantes como Galicia Bilingüe, Manifiesto por la Lengua Común, Rebelión Cívica ou Peones Negros quixeran retrotraernos á etapa pre-constitucional. Nisto consiste a Galeusca española.

MundoGaliza:http://www.mundogaliza.com/index.phpoption=com_content&view=article&id=10010:galeusca-espanola&catid=104:millan-fernandez&Itemid=2431

Xornal:http://www.xornal.com/opinions/2010/11/18/Opinion/galeuscaespanola/2010111821582900412.html

GaliciaHoxe:http://www.galiciahoxe.com/portada/gh/galeusca-espanola/idEdicion-2010-11-19/idNoticia-612360/

E para acompañar: Oskorri-Euskal Herrian euskaraz (con Albert Pla)

Eu non te espero

Rezan así as bandeirolas vermellas que penduran dun bo número de fiestras da zona vella compostelá por mor da visita fugaz que Ratzinger fará a Galicia na fin de semana do vindeiro 6 de novembro. Máis dun turista despistaráse ante tal diseminación. Convertéronse en todo un éxito de marketing e, aínda que empezaron a distribuirse en lugares de afluencia minoritaria, espállanse tal cal cogomelos. Será polo tempo, que lles é propicio. Non é para menos.

Redactar unha opinión ponderada sobre a Igrexa Católica é sempre un exercicio de equilibrismo con riscos e, xa postos, tampouco pretendo manter a equidistancia neste asunto. A organización (non así e, necesariamente, a fe mailo influxo inequívoco que esta tivo na cultura europea e occidental) arrastra unha longa e gris traxectoria (tamén, todo hai que dicilo, repleta de exemplos de solidariedade e compromiso social) e non faría falla botar man das enciclopedias mais completas para lembrar episodios infames como as Cruzadas ou a sempre latente pulsión maniquea, fonte inesgotable de violencia e conflitos, a obsesiva e inquisitorial queima de bruxas, a postura mantida nos momentos previos e ao longo da Guerra Civil española (“Que la ira de Dios caiga sobre España si la República persevera”, segundo o cardenal de Burgos Pedro Segura, en 1931), a bendición do franquismo ou mesmo a relación ambigua co nazismo. Para qué recordar todo iso?

Case é o de menos neste preciso intre. Pura anécdota, xa que o pasado non se pode mudar. O que si debemos é aportar un pouco de cordura, defender a racionalidade constitucional e tratar de superar conxuntamente traumas dunha Transición que, especialmente neste eido, se dilata no tempo mais do asumible. Porque non é xusto nin moral, tendo en conta o momento económico, que os custes da visita do xefe dun estado teocrático e antidemocrático se repartan por igual entre tódolos contribuíntes de xeito obrigatorio. Enténdese ben que a seguridade si, coma a de calquera outra viaxe dun xefe de estado ou de goberno estranxeiro, pero faise máis complicado cando, a maiores diso, o dispendio (3 millóns de euros de fondos públicos, 6.500 euros por minuto) se executa para recibir á cabeza visible dunha confesión relixiosa concreta. Mais aínda cando hai unha pluralidade delas e o fenómeno migratorio mudou por completo a nosa realidade. Onde vai o estado aconfesional? E a austeridade? Faríase o mesmo se o convidado fose o Dalai Lama ou o líder da igrexa maradoniana? Non abonda coa desmesurada financiación que reciben xa? Non deberían contribuír exclusivamente os seus fieis? A veces penso que, no noso nivel, a breve experiencia do goberno de progreso foi claramente insuficiente: Galicia recupera o seu estado natural, e volve a ser un ermo civil onde poucos alzan a voz ante os abusos.

A propaganda da Xunta quere vender que os beneficios serán altísimos e as contrapartidas pouco menos que infinitas: per saecula saeculorum. Todo un choio. Paco Vázquez asegura que a visita “non ten prezo”. Algo así como aquel memorable anuncio dunha coñecida marca de tarxetas de crédito. A ver se hai sorte e non se converte nunha ganga para os de sempre, como aconteceu en Valencia! Prefiro non pensar nos libros de texto que poderían mercarse para os colexios, o número de comedores escolares e liñas de Noitebús que poderían manterse ou as actuacións proveitosas para as maiorías que puideran acometerse.

É curioso e desalentador comprobar como a crise alimenta un discurso que incide na necesidade de erradicar as subvencións para axudar a soster ferramentas indispensables do sistema democrático (como son as televisións públicas, os partidos políticos, sindicatos, etc...) pero non plantexamos nunca deixar de invertir, con cartos de todos, en actos superficiais e para organizacións de cuestionable compromiso con ese mesmo sistema. Feijóo fala ultimamente de “autonomismo extrovertido”. Será todo esto exemplo de “liberalismo introvertido”, de “liberalismo invertido” ou mais ben unha calculada confusión e unha autopromoción mais? Porque non vexo liberalismo por ningures. Non sei vostedes se poden clarexarme algo. Con estes vimbios eu tampouco o espero.

Xornal:http://www.xornal.com/opinions/2010/10/27/Opinion/eu-nonespero/2010102719100700968.html

MundoGaliza:http://www.mundogaliza.com/index.phpoption=com_content&view=article&id=9861:eu-non-te-espero&catid=104:millan-fernandez&Itemid=2431

Para acompañar: Sinead O´Connor-War

Feijóo, Picasso e a caza

Confirmado: ao presidente da "Junta de Galicia" fáltalle un fervor, e dos grandes. Un Presidente non pode meter tanto a gamba, baixo ningún concepto. En Galicia hai milleiros de cazadores e fáltame por coñecer ao primeiro torero. Pérdeo a súa ansia de ir traballar a Madrid. Por certo: Picasso é malagueño. Imaxino que estaría pensando en Dalí, pero non serven escusas.

A agulla de marear

É a expresión que usamos nesta terra sempre que os meniños conseguen facer dos pais un pandeiro. Cando o cativo, mediante a chantaxe emocional, logra que estos actúen do xeito previsto para obter un beneficio propio e exclusivista.

Na Galicia harmónica, cordial e global de Feijóo sucede algo así toda vez que este profesional da provocación e o engano semántico usa termos como consenso, solidariedade, liberdade ou galeguismo: ábrese a caixa dos tronos e, coma si dun resorte se tratatase, os que temos unha concepción distinta do que foi e debera ser o país caemos no erro de alporizarnos de maneira que poidera resultar a menos intelixente dende o punto de vista político. Con esto non incido na necesidade de abdicar do compromiso senón na de saber xestionalo ou, do contrario, a agulla de marear surtirá efecto e o Goberno galego conseguirá o propósito de mudar a impresión xeralizada hacia espazos de apariencia centrista, moderada e integradora. Metendo un golazo antolóxico. A maquinaria do rebumbio desinformativo, dentro e fóra, fará o resto: os demáis, un fato de sectarios. A premeditada afrenta á cultura é o cebo, pero tamén o placebo que mantén con expectativas, e cohesionados por un tempo, aos partidos da oposición.

O desasosego invádete ante o despropósito. Recordas que aquela cosmovisión centralista e tensionadora, hoxe imperante de novo grazas ao azoute económico e a conseguinte penetración do discurso reaccionario, empurraron ao exilio ao autor da Alba de Groria. Unha vez abalado e desfigurado o símbolo en forma de traducción ao nobre idioma de Castela só queda presentar aos defensores da lingua perante o conxunto da opinión pública coma uns túzaros anclados nunha sorte de resistencia cultural abocada ao fracaso que, aínda por riba, ousan patrimonializar a Castelao. Tamén hai pobos que forxan a súa identidade no acto heroico de resistir si non queda outro remedio. Pero non é o recomendable. É tan só un exemplo de provocación mais, fraguado en sede parlamentaria e en pleno Debate sobre o Estado da Autonomía, que se suma aos consabidos ensimesmamentos, decretos de reviravolta (rouceada en opinión do profesor X. Luís Barreiro Rivas) e tantos outros gardados nun desván calquera.

Haberá que ir artellando unha alternativa propositiva e crible, coa vista posta no día seguinte ó goberno da post-rebelión da Novísima Dereita (segundo o analista Manuel Martínez Barreiro), e do Partido da Auga Fría (en verbas de Manuel Rivas). Esta corrente que consegue persuadir ata o inimaxinable, e en todo o Estado, ameazando as bases mesmas da convivenza democrática e a maioría de institucións que criamos vigorosas, con percorrido e mesmo con marxe de mellora. Unha dereita que chega a considerarse non-política: “os políticos que impoñen linguas ou suben impostos namentras despilfarran (p. ex.) dun lado e nós, os políticos-non-políticos do PP, que achegan liberdade, do outro”. Como mostra de cercanía e consoancia coa sociedade (máis ben rancio populismo e dexeneración cooperativista) acollemos no noso seo, como experto asesor en materia penal, ao pai de Mari Luz. E para cando a Belén Esteban ou a Escassi en materia civil-matrimonial? Para cando Eladio Fernández impartindo seminarios de lealdade e coherencia política? Qué tal Rodríguez Miranda en ética pública? Todo isto tamén forma parte da agulla de marear, e hai tanto interese en que non deixe de xirar que acabará mareando ata aos irreductibles...

XORNALhttp://www.xornal.com/opinions/2010/03/18/Opinion/agulla-marear/2010031818085100760.html

Vacuidade política

Cando aceptamos naturalmente que a conselleira de Facenda solicite a comparecencia de membros do anterior executivo para dar conta do volume de desemprego xerado dende a súa toma de posesión ou asuminos o incumprimento de normas tácitas e compañeiros seus se negan a usar o idioma propio de Galicia, unha das razóns que outorgan sentido á autonomía e grazas á cal perciben unha remuneración nada desprezable, non debera estranar tampouco a ofensiva antisocial e antigalega do primeiro ano do goberno de Núñez Feijóo.

A treboada desgaleguizadora é o núcleo duro sobre o que pivota unha actitude hostil e unha calculada estratexia para desviar a atención doutros asuntos, como a privatización da sanidade pública e o ataque deliberado ao Estado de Benestar: supón, como xa se ten dito, a procura da polarización social e o seu aprobeitamento como ferramenta política. O presidente optou pola táctica de Hugo Chávez ou Berlusconi. Esta é moi vella e non coñece de ideoloxías. Hainos que o fan así e hai outros que optan polo diálogo, a búsqueda incansable de acordos e a visión de país. En teoría a última debera ser a opción defendida en lugares onde se decantou certa consolidación democrática e, a medida que se afonda nela, sería a vía máis desexable para o progreso e o ben común. É moi recomendable un ensaio sobre a temática: A confrontación política, de José María Maravall.

O balance do primeiro ano non pode ser mais nefasto. Representa un ano negro, perdido e insólito na historia do país: por vez primeira o líder preocúpase máis en proxectar a súa imaxe persoal fóra que en atender ás obrigas dentro. Prima a creación oportunista de conflitos e o uso descarado da mentira xa dende a campaña electoral, nunha mostra de deslealdade democrática e xogo sucio sen parangón. Habendo tales precedentes sería inxenuo acreditar nas explicacións do conselleiro de Cultura arredor do suposto lapsus linguae, en referencia ao incorrecto uso dos topónimos. Se fose un erro, mal tamén, porque o negou sete negares e en pureza democrática tería consecuencias. Eu son mal pensado e non creo no erro pero, sobre todo e menos, na súa persistencia. Hai detrás unha constante actitude de desprezo, e un obxectivo para min claro: a doma dos domesticados e a castración dos castrados. A intención manifesta de reconverter a Galicia nun páramo civil. É unha aposta política arriscada pero lexítima, que podería mudar en función dos resultados das municipais, e coa mirada fixada na reelección.

Galicia volve a necesitar, a día de hoxe, que se concrete a posibilidade de que as dúas principais forzas de progreso galeguistas sexan quen de articular conxuntamente un proxecto e unha proposta alternativa, que recupere a autoestima colectiva dos cidadáns. Desacomplexada e comprometida cos sectores máis desfavorecidos da sociedade: os desempregados de calquer sector, mulleres discriminadas, maiores e enfermos (dependentes), traballadores en situación laboral precaria e tantos outros espazos que foron desatendidos no primeiro ano de desgoberno e contrarreforma. Neste primeiro ano de vacuidade política...

XORNAL: http://www.xornal.com/opinions/2010/03/11/Opinion/vacuidade-politica/2010031112181400973.html

GB, inmersa na desesperación

Ás veces un sinte a irreprimible tentación de fustigarse intelectualmente e, cando esto acontece, fas cousas tan raras e pouco recomendables como entrar na páxina web dos de Gloria Lago and company para ver como respiran. O primeiro impacto non é soamente visual (aínda que tamén é arrepiante neste eido) xa que che dan a benvida cun deficiente apartado sonoro onde algo semellante a unha psicofonía, cun Feijóo falándoche dende ultratumba, evidencia a traición ós plantexamentos desta asociación infectada polo corrosivo virus da cultura política vencellada ó franquismo sociolóxico militante. Cando te recuperas do primeiro golpe percátaste de que estás navegando nun espazo tan cómico como regresivo e agresivo. Chama a atención un oco onde tes a posibilidade de facer donacións económicas seguras para a causa, mediante Pay-pal. Estilo Obama, vamos. Á túa disposición atopas unha serie de vídeos con entrevistas á Rosa Díez galaica e si eres quen de deglutilos todos, e aínda che quedan folgos ou o teu portátil non sufriu ningún desperfecto, ¡premio!: terás a oportunidade de seguir gozando doutro, sinxelamente, espectacular. Caseiro, pero firme candidato a un Goya polos conseguidos efectos especiais. Leva por título “Galicia Radical o Galicia Bilingüe” e representa en sí mesmo unha obra de arte no campo da manipulación, o engano e a mentira mais sucia. Ridículo e goebbeliano ate a médula. De fondo, algo enternecedor e evocador, Jarcha: Libertad sin ira. Está ben porque se comparan con grupos radicais, marxinais e violentos sen decatarse e de paso, amosan como tamén secuestraron nenos para as súas multitudinarias manifestacións. Unha experiencia embriagadora.

Fóra dos aspectos técnicos e curiosidades varias intúes que están preocupados e frustrados a partes iguais. Ameazan cunha sorte de efecto boomerang, e van polo Presidente.

Logo do éxito e a forte repercusión das mobilizacións e manifestacións autorizadas dende tantos ámbitos implicados na defensa da lingua, as aínda moi insuficientes rectificacións do goberno e que, paseniño, vamos entrando na liña da cordura colectiva reaccionan con medo, e anuncian que pasarán novamente á ofensiva desgaleguizadora posto que recoñecen a influencia de iniciativas divulgadoras e sensatas como as de ProLingua, ou outras. Estas céntranse en desmontar, unha a unha, as falacias construídas sutilmente por parte dos aparellos impulsores de GB con respostas coherentes, científicas e nada oportunistas. Aínda que sí moi oportunas nos tempos da loita pola involución que se ven xestando nos poderosos círculos mediáticos e políticos da dereita máis dura, reaccionaria e nacionalista. Esa dereita antisistema, de discurso pre-constitucional, e que se alimenta dos efectos devastadores da crise económica. A mesma dereita extrema e chauvinista que gaña peso no seo do principal partido da oposición a nivel estatal.

Namentras o modelo de inmersión (termo nada pexorativo) na lingua minorizada foi respaldado no seu día polo Tribunal Constitucional, e foi eloxiado por organismos da Unión Europea en reiteradas ocasións, outros celebramos que os sectarios se atopen inmersos na desesperación ao comprobar a inviabilidade das súas teses. Porque o país organizouse e reaccionou.

XORNALhttp://www.xornal.com/opinions/2010/02/15/Opinion/gb-inmersa-na-desesperacion/2010021513365600106.html

A lección de Feijóo

Dí Maquiavelo que a hipocrisía é para o Príncipe unha arma indispensable que chega a converterse nun deber. Algúns incorpórana ao seu estrano xeito de gobernar ao pe da letra, como si dunha lección se tratase, facendo desta unha provocación constante. Asúmena de xeito tal que nin eles mesmos se acordan do que dixeron cunha semana de antelación. Quizáis sexa o temor a mais mobilizacións, ou a mala conciencia, o causante de que mude de maneira tan flagrante o discurso dende a Consellería de Educación e a Presidencia da Xunta. Agora o desexable é buscar o “equilibrio” entre castelán e galego. Algo é algo.

Falaron as Universidades, os partidos da oposición, a RAG, os sindicatos do ensino, as ANPAS, xuíces e avogados, xente do mundo da cultura, plataformas en defensa da lingua e a maioría cuantitativa de colectivos sensibilizados co asunto dunha sociedade civil galega viva e activa. Qué esperaban? Que a centralidade da vida pública ficase calada ante o esperpento que representa un borrador de Decreto surrealista dende o punto de vista xurídico, sociolingüístico e práctico e que só contenta feblemente aos marxinais ao servizo da estratexia da confrontación?

Se algúns teóricos modernos do liberalismo democrático aparecesen estes días por Galicia abraiaríanse coa falla de respecto, intolerancia e estreitez de miras que amosou un Feijóo confuso e incapaz de comprender na súa extensión o concepto real de cosmopolitismo, mais preocupado por contentar ós seus en Madrid que por gobernar dende aquí e para os daquí. É o primeiro en toda a historia da autonomía que pensa mais nos intereses del a medio prazo que nos do país, dende a arrogancia do “falso progresista”, como diría Ramón Piñeiro. Nunha democracia plurinacional consolidada como a nosa non se deberan confundir a perspectiva de cidadanía como status coa de cidadanía como identidade. É dicir: tódolos cidadáns dun estado compartido teñen os mesmos dereitos, pero naqueles lugares con peculiaridades obxectivas hai que garantir eses mesmos dereitos atendendo ás especificidades dende un plano de igualdade e equidade ben reflexionada e ponderada. Cando un Presidente non asume como propia e natural a pluralidade da sociedade á que serve está abocado ao mais estrepitoso dos fracasos e dando mostras inequívocas dunha inexperiencia que debera asustar. En primeiro termo ó partido que lle confía a responsabilidade de mantelo no poder...

Todo o balbordo que estamos vivindo resulta desesperante, ridículo e innecesario pero é resultado da actitude mesquinda e inconsistente á que nos ten acostumados. Faise mais patente que nunca que a traizoada Galicia Bilingüe, e os seus satélites, foron os tontos útiles para acadar o obxectivo principal, pois resulta que “habería que transitar polo camiño do equilibrio”. Ir a onde estabamos e a onde as normas e o sentido común nos levaran, nos marcaran? Non podo crelo! Non se pode gobernar contra dunha maioría social que non renuncia nin renunciará a seguir protexendo e ensinando, despois de séculos, a lingua de Rosalía. Non é posible intentar enganar a tanta xente, nin tampouco apropiarse do concepto de liberdade para arrebolalo segundo conveña. Qué mellor aposta pola liberdade dos futuros cidadáns que ensinar ámbalas dúas, en pé de igualdade e a maiores das máximas linguas estranxeiras posibles, para que logo decidan dende o coñecemento pleno?

XORNALhttp://www.xornal.com/opinions/2010/01/21/Opinion/leccion-feijoo/2010012117162900754.html

A trampa do consenso

Seguramente sexa unha obscenidade non atender como correspondería hoxe ó acontecido en Haití pero para recordarnos que é moito mais terrible, e un mal aínda superior, a nosa propia traxedia espiritual e moral que a apocalipse caribeña xa contamos coas brilantes declaracións do Bispo de San Sebastián, José Ignacio Munilla (ninguén pide a súa excomunión?). Eso é o que se chama un estreo triunfal. Canto se está esforzando ultimamente esta secta en espantar ós seus potenciais seguidores e en indignar ós que non o son!

Mentras o inferno se manifesta con furia e saña naquela illa lonxana, pero próxima no afectivo, en Galicia seguimos disputando a batalla da lingua porque alguén decidiu que era o camiño correcto, ademáis de entretido. Este é un paradoxo mais da globalización: hai lugares do planeta onde comer algo convértese nunha odisea constante e, por riba, de cando en vez padecen o azoute incontrolable e extremo das forzas da natureza. Aquí, o mais grave dos problemas que sufriamos (ata que se restaurou o Unipartito, este libertario) era un sometemento, sen parangón, á “imposición” da lingua propia. Demasiado abusivo un 50% de clases en galego. E un 50% de castelán non o era?. Saben que a lingua non é só un simple instrumento de comunicación...

Di o emérito da Birbeck College de Londres, Bernard Crick, no su libriño Doce teses sobre a Política que esta actividade é por natureza polémica e conciliadora ó mesmo tempo. Tamén que ningún goberno é tan malo como para non producir unha mínima integración da comunidade política nin tan bo como para non lesionar os intereses de ningunha persoa ou grupo. Fala tamén de que, fora dos desexables e elementais acordos sobre o fundamental, faise imprescindible deixar espazos para a discrepanza e a disidencia lexítimas, pois senón caeriamos na antipolítica que abre as portas ó totalitarismo.

Pois ben, o goberno de Feijóo (quizáis polo seu atrevemento xeracional, aínda que repleto de complexos seculares) chega ó punto de ser tan mal goberno que non é capaz de integrar o mais mínimo, co proxecto presentado do novo Decreto, nunha materia que ata o dagora estaba reservada como parte importante deses acordos sobre o fundamental. Unha das razóns que dan sentido á autonomía. Pero ademáis ten a estrana virtude de lesionar os intereses de todos. Ata os dos fomentadores do odio. Aqueles persoaxes de prensa e radio madrileños que, como dicía Suso de Toro en Outra idea de España: “son singularísimos, e mesmo estrafalarios e atribiliarios”. Feijóo é refén destes e elexiu seguir a estratexia da confrontación política, na procura da polarización, no canto doutra de moderación e converxencia. Agora busca unha aproximación ao PSdeG. Caerá este na trampa dun consenso que non sería tal? É tan só unha manobra mais por parte daquel que enlodou a campaña ata límites insospeitados e foi quen de defraudar xa a boa parte dos seus propios votantes. Tamén a compañeiros de partido.

XORNALhttp://www.xornal.com/opinions/2010/01/15/Opinion/trampa-do-consenso/2010011513404900746.html

Tempo de chorar

Foi este un título imprescindible dentro da obra de referencia, Longa Noite de Pedra, do sempre actual e moi recomendable poeta, político e intelectual ourensán Celso Emilio Ferreiro quen, nun inconmensurable exercicio de defensa da dignidade social e os sinais de identidade dos galegos consegue conectar, sen alardes excesivos, o sentido da súa denuncia cun sentimento de fonda indignación, tristura e agravios, compartido por boa parte do pobo naquel intre. Fala da liberdade prostituída e un non deixa de atopar paralelismos co que sucede de xeito incomprensible no mesmo espazo, pero nun tempo distinto.

O que acontece agora en Galicia debido á irresponsabilidade dun goberno capaz de crear o peor dos climas posibles, onde o idioma galego ten mais que perder que gañar e nun tema onde había unha razoable paz social de feito, en nome dun concepto tan fermoso pode ser para poñerse a tremer e a chorar pero de seguro, non conseguirá asolagar o ánimo daqueles cidadáns fornecidos de boas razóns, comprometidos e dispostos a mobilizarse cando se trata de defender a promoción e coñecemento da identidade diferenciada e a minorizada lingua da que algúns renegan, tan propia e tan universal, ou os seus dereitos. Desto ía o bilingüismo harmónico? De propoñerse debuxar un escenario que non contenta nin ós sectores marxinais pero influíntes (os que pretenden a castelanización absoluta do ensino e da sociedade), nin ós sindicatos do ensino, partidos da oposición (con maior apoio popular que o PPdeG nas últimas eleccións), á xeneralidade da comunidade educativa, ás plataformas en defensa da lingua e na procura da normalización non acadada, e a tantos outros que non asumen o discurso da “imposición”?

O actual pode ser o mellor dos intres para atacar á cultura e ó idioma propios dentro da onda recentralizadora e homoxenizadora imperante porque, que saibamos, estes non dan de comer nin resolven as graves dificultades polas que atravesa o país. De paso, a oposición política preséntase perante a opinión pública coma un fato de sectarios e histéricos nunha liorta contra histéricos doutro extremo, menores en número, pero que fan tanto ruido. O goberno no medio: harmonizando. Porque este goberno é un goberno centrado, afastado dos radicalismos, moderado e austero. Será por eso que as Novas Xeracións do PPdeG se adican a subhastar no portal eBay (con obxectivos benéficos, esmola, eso si) escuros obxectos de desexo, case fetiche, coma a garavata ou o corta-puros de Rajoy, un colgante de Pilar Farjas, uns zapatos finos de Beatriz Mato ou unha cea inesquecible con Feijóo en Monte Pío. A mensaxe é nídia: o que mais pode, o que mais puxa, é o que gaña. Non nos estranemos se no futuro temos que puxar forte para gabear postos nas listas de espera do Servizo (servicio, service) Galego (gallego, galician) de Saúde (salud, health) ou para escolarizar ós cativos nos Colexios Públicos. Porque xa se sabe que a mocidade dos partidos é a vangarda ideolóxica... . É ou non é para poñerse a chorar? Pero non perdan o acougo porque, como dicía o poeta: “...pois o que chora vive, iremos indo; indo, chorando, andando, salvaxe voz que ha de trocarse en ira, en coitelo de berros i alboradas para rubir ao cumio dos aldraxes ...”.

XORNAL: http://www.xornal.com/opinions/2010/01/08/Opinion/tempo-chorar/2010010817003500414.html

Resistencia feijooniana

Vai pouco máis dun semestre de lexislatura en Galicia e pode palparse un feble descontento entre espazos de cidadanía diversos no ideolóxico pois, ademais de promesas incumpridas e conselleiros xa amortizados, cada vez vese mellor como as eficaces insidias de última hora (cociñadas nos fogóns da maquinaria electoral do PPdeG coa colaboración ¿impagable? de medios de aquí e de Madrid) tiñan como único obxectivo desaloxar ó goberno de progreso para ofrecernos o nihilismo máis absorbente e literal: o poder polo poder, porque os de sempre cren que lles pertence, independentemente das eivas na acción do executivo bipartito.

Vendeuse a exigua vitoria como a restauración da maioría natural e a losqueada oportuna a un Zapatero exhausto naquel intre, só que propinada na faciana duns cidadáns galegos hoxe desconcertados coa ampla gama de decisións deslavazadas e descoordinadas, e sonadas rectificacións, mandatadas dende que o gabinete austero de Feijóo tomou as rendas do suposto desgoberno e comezou a materializar a súa particular cruzada: intentar desdebuxar sinais de identidade e especificidade propias á par que se recúa nas conquistas sociais e na necesaria profundización no Estado de Benestar, incorporando tamén vellos tics: abusos antidemocráticos por parte dunha RTVG obscenamente anticultural, sectaria e partidista. É tal a deriva, e a velocidade coa que se acometen graves medidas de contrarreforma e mediocridade, afectando a tantas materias, que colocan ós adversarios da oposición no perenne noqueamento provocando que proxecten certa imaxe de impaciencia.

O feito de que fose importante a relevancia acumulada no conxunto da política estatal fai do noso país o banco de probas no que se implementan políticas dunha futurible Moncloa popular que chegará tarde ou cedo, cando a revolución conservadora se consume grazas á degradación democrática, agudizada polo contexto de crise global e sistémica. Unha revolución sen ideais nin dogmas aparentes, que non contesta a modernidade, pretendidamente ecléctica e apolítica, incluso sensibilizada co asunto ambiental, pero que dirixe con precisión quirúrxica o retroceso en dereitos e o recorte de finanzamento público para educación, sanidade e outros piares a desmantelar nun estado, como é o español, en subdesenvolvemento social obxectivo se o comparamos coa media dos veciños da súa contorna. Unha revolución soterrada: facendo equilibrios para desleixar a rancia tradición no moral, pero botada en mans do paleoespañolismo máis folclórico e abafante e, por suposto, do mercado e as súas forzas.

Namentres o resto do planeta se pregunta como reinventarse, aquí o neoliberalismo resistirá ata a derrota final aínda que algún dos seus principais valedores, como Rodrigo Rato, entrase en crise de fe e poña en cuestión a súa vixencia para esta nova era.

XORNAL:http://www.xornal.com/opinions/2009/11/01/Opinion/resistencia-feijooniana/2009110122022155824.html

Popular, e populista

A matriz do nacionalismo e do populismo está na Revolución Francesa xa que os revolucionarios asimilaron no terceiro estado o pobo e a nación. Desta asimilación parten dúas correntes de pensamento: o nacional-civismo e o nacional-populismo. Este último é moi propio de países latinoamericanos, pero non só. Dúas son as características básicas: o liderado personalista-paternalista e a asunción dunha política amorfa, ecléctica, aparentemente desideoloxizada. Non lles soa? Dende os anos 90 comézase a falar de neopopulismo.Vaian tirando do fío.

Pensan vostedes que na nosa Galicia temos unha especial querencia por líderes demagogos e fríos? Conseguirá Feijóo construír, e asentar, un perfil deste tipo empregando e instaurando o populismo como estratexia política? No tempo que leva no goberno da Xunta non deixou de practicar o que se coñece como o elongamento de conceptos, e o cal non consiste máis ca en aumentar as súas connotacións para vacialos do significado de seu. Moi orwelliano. Dende que chegou Alberto a San Caetano dúas foron as verbas manoseadas ata a saciedade (austeridade e liberdade) e, invocando continuamente ambos termos estánse acomentendo as actuacións de máis profunda irresponsabilidade e deslealdade para con Galicia dende a primeira andaina da autonomía.

No nome da austeridade, por exemplo, lévase a cabo un recorte nos dereitos da maioría de familias con nenos en idade escolar. No seu mesmo nome, e retomando a demagoxia máis burda, propón conxelar o salario do funcionariado público. Salario que leva 15 anos subindo por debaixo do IPC.

No nome da liberdade acábanse de botar por terra anos e anos de consenso e normalización da lingua propia deste país. Por fin La Coruña vai ser oficial! Massiel estará encantada. Intercedería Don Paco ante o mesmísimo sucesor de Pedro? Que treman os de: Villanueva de Arosa, Encima de la Villa, Entre ambas Aguas, e mesmo El Roblecito de Pachi Vázquez. O dano está xa feito, e a fenda social en marcha. Polo de pronto, aqueles que defenden o racional camiño da protección e da equiparación xurídica e social da lingua galega en tódolos ámbitos da vida pública xa están encadrados nun bando aparentemente enfrontado ó outro, presentándoos coma irreconciliables.

Galicia Bilingüe conseguiuno: os paletos a un lado, e as xentes de ben para o outro. Estigmatizando que es gerundio! Preséntase un outono de apaixoantes debates na política galega, pero non deixa de ser desalentador e obsceno que se teñan que producir en 2009. Namentras, o plan de choque fronte a crise xa o esquencemos.

Política de verán

Hai quen, aproveitando estes días de nin fu nin fa, obcécase en subilo termómetro e a tensión ata punto extemporáneo. Será para quentar motores coa vista posta no recomenzo do curso político. Plena pretemporada.

As recentes declaracións públicas da Secretaria Xeral do Partido Popular, María Dolores de Cospedal, ademáis de bordear temerariamente o Codigo Penal, encadraríanse dentro da provocadora dinámica de escalada verbal que decidiu levar a cabo a dirección popular co gallo da pírrica, e pode que provisional, victoria xudicial no “caso Gürtel”. Dende o 11-M esta dirección gustou de alentar teorías conspirativas por doquier e agora, retoma con forza esta liña para denunciar “escoitas ilegais”, un verdadeiro “estado policial”, o premeditado “linchamento da Oposición” en lugar de encarcelar etarras, un grave e crecente “deterioro da Democracia”, etc...para culpabilizar ó Goberno Zapatero, que presupoñen ilexítimo dende aquel día. Trátase da vella maniobra de cerrar filas fronte ó “inimigo externo”, e de defenderse atacando.

Os danos colaterais de todo este irresponsable e bochornoso circo permanente son poñer en dúbida a integridade do Estado de Dereito no seu conxunto xa que nel residen mecanismos suficientes para garantir os dereitos fundamentais sen necesidade de trasladala idea de que, ademáis de levarnos á ruina e ó corralito, ZP está construíndo decididamente, coa complicidade dunha sociedade narcotizada, unha pseudo-ditadura de inspiración bolivariana. Nin que foramos parvos! Que pouca confianza nas institucións, nos xuíces e nas forzas de seguridade! E sobre todo: que pouca confianza na cidadanía! Hai límites que non deberan franquearse na diatriba política. E este é un deles, e ten nome: delito de calumnia.

Por aquí en Galicia o verán é máis frío, e as medidas de verán tamén. Namentras algún valente aterece nas belas praias do país o goberno Feijóo saca o bisturí dos recortes sociais (para libros de texto) pero eso sí, subvenciona colexios concertados onde se segrega por sexos. Non vaia ser que se nos distraian os neniños cos pipís e as cricas! Gástase un bon feixe de cartos preguntando acientíficamente a papá e a mamá en que lingua queren que aprendan eses pequenos demos, e vai e sae que nas dúas!e a poder ser, en tres! O que xa sabiamos. No asunto da enerxía eólica moito mellor que participe tan só o sector privado e “os amiguiños” que o sector público, ou sexa, todos nós. E iso que non viña a restauralo pasado! O dito: política de verán.

Nas catacumbas

Os cidadáns coñecen de primeira man que o nacionalismo político organizado galego atópase mergullado nun perigoso e pode que crucial proceso, aínda que a cotidianidade nos faga ver que as augas corren calmas neste mundo. Meses despois da experiencia no goberno entra, de cheo, en serio risco de auscultarse obsesivamente pero sobre todo, e canto antes, ten a necesidade de mirar de fronte, e sen prexuízos nin dogmas, aos galegos se non quere verse arrasado polo tsunami do permanente cambio social.

A imaxe que proxectou durante a fase que desembocou na elección dun renovado Consello Nacional e dun novo, transitorio e gris liderado non puido resultar máis infructuosa para os intereses do BNG e, independientemente do pobre resultado colleitado nas eleccións ao Parlamento Europeo son varias, e autorizadas, as voces internas que veñen reclamando un xiro revolucionario na fronte ou, do contrario, intúese unha progresiva perda de apoios, alertando, á vez, do definitivo que sería profundizar na autodestructiva espiral de división e enfrontamento, a cal o condenaría a unha sorte de catacumbas sociais e, e en franca decadencia parlamentaria.

Para ser crible e suxerente para espazos amplos, e posicionarse no mercado electoral con garantías de regresar ao poder e mudar a realidade debería resolver, canto antes, dous problemas: neste preciso instante está, de facto, partido en dúas metades e confrontando dúas formas opostas de entender o presente e o futuro da organización e, o que é máis grave: dous proxectos antagónicos de entender e promover un modelo de sociedade e dúas culturas políticas opostas. Son dúas cosmovisións, aínda que o efecto sedante dunha UPG fría e implacable o queira camuflar dunha abafante ofensiva españolista ou bipartidista incorrendo no non sempre, e en todo lugar, eficaz vitimismo. A sociedade galega non é xa a de 1969, nin a de 1975, nin a de 1982.

O outro gran problema é tamén de fondo calado: segundo unha das últimas enquisas do CIS un 23% das galegas e dos galegos defínese nacionalista e o BNG, nas eleccións do 1 de Marzo, conseguiu tan só convencer ó 16%. Nas europeas un 10%. A última cifra indica que existe máis nacionalismo alén da organización pretendidamente aglutinadora da realidade social e que só é capaz de fidelizar menos da metade cando a deriva vai na liña dun maior soberanismo e aillamento ideolóxico. Esto deberáse resolver dunha forma máis ou menos traumática nos videiros tempos, pero namentras non se aborde con amplitude de miras, e de maneira aberta, será moi complicado que se abra unha mínima posibilidade para construír unha alternativa ó Goberno de Núñez Feijóo. Ten que clarificarse. Coa ruptura da fronte e a aparición de varias opcións, se é preciso. Faríalle un mellor servizo ao nacionalismo, á esquerda e a Galiza.

O lobo Feijóo

Dí o profesor de Filosofía da Universidade de Zaragoza, Daniel Innerarity, que o vicio da esquerda española é a melancolía, namentras que o da dereita é o cinismo. Sostén que por norma, a esquerda espera moito máis da política e a dereita se contenta con que esta se limite a respetalas regras do xogo. É práctica e procedimental, pero actualmente incluso máis voluble e permeable ás novas influenzas. Menos dogmática. Hoxe, especialmente en Europa, é capaz de conectar mellor coa cidadanía porque foi quen de incorporar valores tradicionais do espazo da esquerda sociolóxica. Sarkozy representa a novidade habilmente. En definitiva, son dúas culturas políticas ben diferenciadas, pero a dereita vai gañando terreo nos campos dos marcos interpretativos e do discurso: a batalla dialéctica.

Exemplo disto, aínda que cos matices propios do cleavage identitario, vímolo en Galicia o pasado domingo co gallo da entrega das Medallas Castelao. Feijóo pronunciou un discurso intelixente e desconcertante por brilante, inserido na tradición galeguista e incorporando, como xa perfilara anteriormente, referenzas a Obama ou a Gandhi pero tamén a Luther King ou ó nacionalista sudafricano Nelson Mandela. Non escatimou en loubanzas ós compatriotas Castelao, García-Sabell, Pedrayo..., cunha solemnidade escenográfica estudiada, no Panteón dos Galegos Ilustres, e cunha fonda mensaxe de inspiración piñeirista.

O que alí dixo subscribiríao, cen por cen, calquer cidadán proclive a esta sensibilidade de non ser porque a retórica non ven respaldada por feitos que a sustenten. Non resulta crible, nin intelectualmente honrado, falar de tolerancia e de galeguismo cordial, cosmopolita e integrador (eso mesmo foi sempre a tradición galeguista) cando rachas o consenso sobor da lingua propia dos galegos e tratas de provocar unha fenda social. Moitos alertaron, no seu día, da posibilidade de que o poder autonómico instituído se vise tentado de instrumentalizar figuras tan comprometidas e relevantes co fin de devaluar a carga política que levan aparellada. Podemos pensar que así está sendo.

É a mesma actitude que a do lobo (non necesariamente o lobo estepario de Hesse, do que gusta o Presidente) cando viste a pel do cordeiro, aínda que seguramente a pedagoxía sexa positiva para seducir ós reticentes, pois foi polo que morreron, foron exiliados e sufriron cárcere quenes forman parte inescindible do imaxinario colectivo.

Confusión xeralizada

As primeiras semanas do goberno da Xunta de Galicia non deixan de sorprender a propios e a estranos. Si analizamos as intervencións de quen, a día de hoxe, detenta responsabilidades no novo organigrama pódese chegar á conclusión de que é o peor comezo dun executivo autonómico dende a restauración democrática. Penso que a maioría dos votantes do PPdeG están moi desconcertados ante a parálise e o desaxuste continuo, ante as rectificacións e a grande sombra de dúbidas que se extende por riba dalgún membro do Consello. A polémica crece de maneira constante e afecta a temas diferentes.

A contemporaniedade demostra que aquelo dos cen días de rigor xa non é válido, e que o escrutinio público para examinar a acción dun goberno comeza a mesma mañá da toma de posesión. Esto é válido en tódalas latitudes. É a maduración democrática. Si o Lehendakari López foi recibido cunha folga namáis puxo un pe en Ajuria Enea, a temeraria irresponsabilidade de Feijóo provocou que vinte mil persoas se mollasen un Domingo polas rúas de Compostela. As críticas que está recibindo proveñen dende múltiples sectores, e non serve escudarse no “resentimento dos derrotados”.

A falla de compromiso coa igualdade de xénero, as superdelegacións, a afrenta contra a lingua propia dos galegos, o caso Hernández, a denuncia dun suposto “burato financieiro” que infla en proporción ó nivel de crítica recibida, etc...Son varios xa os globos sonda, e as rectificacións.

A inconcrección parece ser unha constante, e a confusión xeralizada corre risco de instalarse no corpo do goberno e chegar a converterse na patoloxía crónica da “era Feijóo”. Nin cara adiante, nin cara atrás. Nin sube, nin baixa. Eso non é galeguismo: é indefinición, temor ou falla de preparación. Anunciounos que viña a liderar e sacarnos da crise. Pode que sexa coas recetas ocultas, e ocultadas, de Aznar. Os cidadáns comprenden que necesite un tempo de adaptación, pero non toleran igual que o Luns se lle anuncie unha cousa, e o Martes a contraria.

É posible que esto sexa sintomático e reflexe un grande salto colectivo herdado da etapa do bipartito. Se Feijóo continua na liña mostrada ata o de agora pode chegar a comprobar que agora hai cidadanía esixente. Por eso mesmo caeu o bipartito.

Feijóo na encrucillada

Cando as augas volven ó seu cauce no seo das forzas da oposición parlamentaria, e aínda que a necesaria viaxe catártica para reconstruír unha alternativa crible non se producise, parece emerxer novamente, entre elas, certo consenso básico nalgunhas cuestións. As mensaxes que saen de boca dos portavoces do PSdeG e do BNG ó respecto do asunto lingüístico teñen un común denominador: denunciar a abxecta campaña de boicot ó idioma galego que se ven defendendo recentemente dende sectores minoritarios, capitaneada por un Feijóo preso das promesas electorais e da connivencia coa deplorable e irracional plataforma Galicia Bilingüe.

Intúese que a oposición “dos Vázquez” vai ser dura e de desgaste toda a lexislatura, moi belixerante cando se trate de defender o ameazado, e consensuado no seu día, modelo recollido no Plano de Normalización Lingüistica. Ámbalas formacións encontraron cedo un punto de unión que as obligará a ser inflexibles coas absurdas tentacións involucionistas, segregadoras e diglósicas que o Presidente puidera ter. O común dos mortais teremos a oportunidade de comprobar as habilidades de Feijóo a medida que a polémica vaia decaendo ou non, e a medida que as palabras muden en feitos.

Ó meu parecer atópase nunha encrucillada maiúscula: facerse eco das mentiras construídas dende eses espazos socias minoritarios e acometer reformas encamiñadas a devaluar a nosa principal seña de identidade como pobo, ou manter unha actitude cautelosa, de entendemento e de respeto, cunha das razóns de ser da nosa autonomía política (aquela que lle deu a posibilidade de ser quen é) a risco de “traizoar” ós ruidosos axitadores que tantas esperanzas depositaran nel para facer de Galicia un país no que o idioma de seu pase a ser considerado algo arcaico e residual, propio “dunha terra aillada, que mantivo a fala por mor do analfabetismo do campesiñado”, como defende un dos impulsores de Galicia Bilingüe. Neste dilema se atopa Alberto Nuñez Feijóo. Faga o que faga será criticado salvaxemente. O que ten que decidir é se quere estar á altura do seu cargo, ou ir da man daqueles que mesmo nin cren na figura dun Presidente da Xunta de Galicia.

FAES en Galicia

A fábrica de ideas, e pantasmas, ultraliberais que dirixe Jose María Aznar publicou recentemente un estudo que fixa a súa mirada aquí. No documento pon ó noso país como exemplo onde as políticas públicas son as causantes últimas e directas do baixo desenvolvemento económico que padecemos, e compara a nosa situación (histórica) coa de Madrid, e coa doutras comunidades onde o Partido Popular goberna dende fai moito. Evidentemente, o estudo fíxose cando Feijóo aínda non accedera á Presidencia da Xunta, pero publícase agora para tratar de marcar un rumbo que lle asegure o éxito. Pasa por alto que antes do estrepitoso fracaso do bipartito había vida, e tamén que as recetas que propón para superala agudeza da crise son as grandes derrotadas no plano ideolóxico.

É moi certo eso de que Spain is different: na maioría dos países occidentais, incluso naqueles onde o liberalismo económico foi a columna vertebral da conformación e auxe da construcción nacional, estánse a dar pasos na dirección contraria a estes postulados os cales, por outra parte, están sendo desarmados pola vía dos feitos. Dalgunha maneira comezan a ser conscentes do papel armonizador e redistributivo do Estado, tamén de que as rendas altas deberan aportar en maior medida que as baixas e de que, á fin, o despotismo do mercado libre incontrolado produce efectos adversos, como puidemos comprobar.

En España non. Aznar quixera, entre outras moitas cousas, flexibilizalo mercado laboral ata o extremo do despido libre e algúns, sobre todo os grandes poderes económicos, aplauden e poñen velas á virxe para que o equipo do 96 pase da foto á acción. Ocurre que o contexto daquel e este momento son incomparables. Aznar foi quen de desprestixar, durante a semana, o modelo de vida europeo e o Estado de Benestar, en precampaña electoral, cando EEUU está dando síntomas de virar nesta dirección, e cando parece moi factible que haxa maioría de esquerdas no Parlamento de Bruxelas.

Na miña opinión, máis que unha fábrica de ideas para a adecuación da dereita española ós novos tempos, Aznar preside unha maquinaria de propaganda inquietante. Esperemos que Feijóo se faga autónomo desta liña, porque o que menos necesita agora Galicia é que a dirixan dende FAES.