Mostrando entradas con la etiqueta lingua. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta lingua. Mostrar todas las entradas

domingo, 15 de mayo de 2011

QUE É GALICIA? por LOIS PEREIRO


Galicia... data
Run...

A. Auga. Aire. A Amnesia do vencido, a Atracción do Abismo, a Árbore xunta á Árbore, e a alegría do espazo circundante. A alma é o Atlántico e é o cantil o corpo da súa chamada Atroz.

B. Barroco: a Beleza usual feita materia en pedra no Bordo do Bosque omnipresente.

C. Calma. Castelao, Curros, Cunqueiro, Cultura, Celebración e Culpa: unha conciencia Céltica do Cosmos.

D. Difícil definir esa Dor, Dobregar o Destino, conseguir que o Desexo nos siga sendo útil. (Diluvia)

E. Espiral no Espazo Esférico. Emigración: Estímulo do noso Exilio interior que nos leva polo leste cara a Europa, polo mar cara ao Éxito e cara á Enfermidade, e sempre cara ao Eterno Extrañamento do Espírito.

F. Fogo de Fogar. Fantasía. Fábricas, Febre e Formas do Futuro, Figuras do pasado. O Fenómeno atmosférico da Felicidade, e todas as Festas do mañá...

G. Gráficas do Granito, auga e silencio, onde transborda a alma da Gulfstream. O xemir das Gaitas, e no carácter esa amable presenza da Graxa.

H. Historia: Herbicida o esquecemento. A Humidade, o "Horror vacui" e a Humildade impídennos converter a Historia en Heroísmo. Nosa Herdade adestrada na fuxida, coa sabedoría das feridas vellas, por nosas propias mans soamente vencidos.

I. Ironía: arte de converter o Inferno nun conto de Inverno.

J. Son oriental. Rotundidade sureña.

K. Kilowatios por terra mergullada.

L. Loito: manchas na paisaxe, bólas negras sobre o tapete verde.

M. Lega Mortos o Misterio da Música, pero o Miño vaise levando ese Misterio ao Mar.

N. Norte. Noite. Néboa. Negro: materia poética nacional.

Ñ. Nh/ gn/ ñ.

O. Oeste: "Galicia atende e obedece á chamada do Oeste" (R. Otero Pedrayo). Tantos séculos de Ofensas e de Esquecemento crean anticorpos no Organismo dun pobo, e esa continua Ofensa da historia xerará no Orgullo deste pobo apracible o destrutivo Osíxeno do Odio, a Obsesión do fracaso e da culpa.

P. Poesía. Patria. Paixón. Perigo de extinción, perdidos en nosa propia Pureza, da necesidade de ser un Pobo. A nosa indiferenza alimentará o Proceso de autoxenocidio que vivimos. Paisaxes dispersas, aliñados entre os Perfís do Pasado, coa Presenza dunha vexetal sensación de eternidade. Paixón e Poses "punk", reflexos Postmodernos e altas horas nos diques urbáns da noite.

Q. Química da dor Quintaesencia do medo. Aí, pegado a min, quen ri?

R. Río: o Rumor da vida, a Relixión das augas. As Risas xorden sempre onde Reina a calma, na quietud profunda de quen coñece o Risco e domínao. Rural: corre sangue Rural por estas veas; e se algunha vez a Razón opón Resistencia, recoñécese o galego na terra, na lenta vitalidade da árbore, na invencible Resignación da herba.

S. O Son da Soidade e o Silencio. O Salvaxe Sarcasmo dos Soños do presente, e a Silente atracción polo Suicidio: o Sil. O Miño é o noso Sangue, o Sil a súa Sombra. Serenos e Sombríos, finalmente transcende o Sorriso astuto.

T. Terra. E o Tempo, e o Trastorno e as súas Tebras. A Tradición dunha triste Tenrura. A Terra é o principio, e todo existe nela e para ela.

U. Utopía: compaxinar o desexo e a necesidade dos nosos soños.

V. Vacas en Vales mollados, e a férrea Vontade dos Vellos encadeados á terra, co Vicio do seu fatalismo escéptico. Verde. Verde e máis Verde sobre outros Verdes, e por detrás: Verde.

W. Whisky: noite urbana. Galicia é Wagneriana, ou é máis ben un Wolfgang Amadeus enfermo de paisaxe, soñando con Sibelius?.

X. 25 de Xullo.

Y. e

Z. Fin


LOIS PEREIRO. Do libro POEMAS 1981/1991

jueves, 20 de enero de 2011

Monolitismo ou dinamismo



Nestes días de polémica arredor do uso das linguas cooficiais no Senado, foro de representación interterritorial e lugar que debera recoñecer a realidade dunha cidadanía multicultural e multilingüe, asáltanme unha chea de reflexións: a maioría delas rebélanme porque compróbase a pervivencia (un deja vù a cabalo da crise) do relato mais rancio e ultranacionalista daquela España, una grande y libre que a miña xeración cría soterrada baixo unha lousa de 1500 kilos, no Valle de los Caídos. Aquela escura, exasperantemente uniformizadora, conservadora e monolítica España que se negou a sí mesma e que intentou construír a súa razón de ser a sangue e fogo mediante o sometemento e a estigmatización de parte da poboación que explicitaba as súas particulares manifestacións socioculturais, exaltando outras para convertilas obrigatoriamente en “comúns”.

Pode que este non sexa o momento idóneo para implementar medidas que supoñen custes adicionais pero sendo honestos e sensatos, comparativamente, non representa un gasto inasumible. E por riba, normaliza o emprego duns idiomas tan respectables, vivos e útiles como é o fermoso idioma de Cervantes. Mais ou menos normalizados nos seus lugares respectivos pero considerados unha ameaza no resto. Daí o convinte e pedagóxico da decisión. A intolerancia, o racismo e a pretendida superioridade funcionan sempre como síntomas das sociedades enfermas e son xermolo do consentimento das maiores atrocidades que recorda a humanidade. Hoxe, en España, a pantasma remóvese no seu cadaleito: ben por boca(za) de Aznar contra a configuración do Estado Autonómico e co perverso pretexto da eficiencia económica, ben na ofensiva contra a salvagarda dos idiomas recoñecidos constitucionalmente. Que haxa quen poña o berro no ceo por empregar trescentos mil euros anuais nas traduccións cando se teñen gastado miles e miles de millóns en acudir ao rescate das entidades bancarias (responsables directas da situación actual) dá boa conta do que se esconde para soster os seculares argumentos do odio. Ou cando non se atalla a fraude fiscal para non incomodar aos poderosos. Ou cando se permite e se potencia un incremento maiúsculo da débeda privada e, como por arte de maxia, troca en débeda pública para que as maiorías sufran as consecuencias. Ou cando convertimos isto no paraíso do especulador sen escrúpulos.

Poderiamos mentar infinidade de casos, pero non: no subconsciente colectivo de boa parte do tradicionalismo patrio permanecen ancorados, atados e ben atados, complexos que responden ao substrato ideolóxico do xenuino fascismo español. Así de simple. Décadas de democracia para que, no lugar de recordar como exóticas estas tolemias, regresen mais vivas e “inocentes” que nunca. No nome da “liberdade”, a “racionalidade”, o “senso común”, a “eficacia”...

Mudar isto dende aquí só pode resultar coa forza dunha sociedade civil consciente e consistente, dinámica e madura, preparada, segura de sí mesma e convencida de que na defensa do local se atopa o vencello co universal. De que o bo facer non entende de nacionalidades, linguas ou fronteiras mentais. Galicia ten exemplos a eito, e en moitos ámbitos: nas artes, na política, na empresa ou na sociedade. Hai que estar orgullosos porque representan, alá onde van, un xeito de entender a galeguidade que transcende o imaxinario de complexos que a moitos atenazaba e atormentaba cando cruzaron o Telón de Grelos. No meu círculo de amizades e coñecidos, cando aparecen as dúbidas, poño como exemplo contemporáneo a dous rapaces que traballan no mundo da gastronomía: Iago Pazos e Marcos Cerqueiro. Rexentan un local dunha proxección ilimitada, Abastos 2.0, que revolucionou a maneira de entender a zona vella de Compostela dende a defensa dos productos da nosa terra, a calidade e a proximidade, e comprometidos coa cultura e a vangarda deste país. Nos vindeiros días participarán no encontro gastronómico internacional MadridFusión, cóbado con cóbado xunto aos mais afamados cociñeiros para expoñer as súas propostas innovadoras. Explicarán as chaves do seu éxito e levarán alí o acento, os aromas e a música en galego como representantes dun país que moitos seguimos soñando: aberto, dinámico, emprendedor, atrevido, moderno, desacomplexado e orgulloso de sí mesmo. Combatendo coa cabeza ben ergueita o monolitismo soxulgante dos que non nos entenden, non...


domingo, 19 de diciembre de 2010

A experiencia de Belén Regueira. Neofalante

Neofalantes. Belén Regueira from Sr. Verme on Vimeo.

A xornalista Belén Regueira conta a súa experiencia persoal, os seus medos, a súa valentía, o seu proceso de autodeterminación persoal e concienciación a respecto da súa condición de neofalante en lingua galega. Chea de bo humor. Maxistral.
"Galicia será neofalante ou non será galegofalante"

jueves, 18 de noviembre de 2010

Galeusca española


Bautizaba sutilmente o xornal monárquico e conservador madrileño ABC, xunto con La Vanguardia o mais lonxevo e un dos mais influíntes do século XX, o encontro mantido recentemente en Barcelona polos líderes do Partido Popular de Galicia, Euskadi e Catalunya. E sentou cátedra para comentaristas políticos de toda roupaxe e condición. Foi como abanear un tótem. Automaticamente comezaron a verter ríos de tinta e océanos de megabytes. O simbolismo do acto e a escenificación dunha comuñón que recupera a épica do mito da reconquista, dende o punto de vista do efecto mediático, tivo certo éxito. “Pacto do Tinell” á inversa: rédito asegurado fóra de Catalunya, ainda que non reparasen en que supón un recoñecemento implícito da especificidade.

Como diría Roberto Vilar, ex-Tonecho e presentador de Land Rober na TVG: “o cabalo traballa, a cabeza non para”. Pois a fábrica de pensamento FAES traballa, e as súas cabezas non paran. Nunca descansan no obxectivo do engano semántico e da usurpación dos conceptos para vacialos de contido.

Abstraerse dos “debates nacionais” en España é como facelo a respecto das deidades de Fidel Castro ou do Che en Cuba. Unha herexía. Unha tolemia propia dalguén pouco menos que idiota. É certo que este tipo de tensións se producen no mundo enteiro, e intúese utópico que rematen algún día as liortas identitarias e as disputas territoriais, pero aquí convertéronse nunha patoloxía que lastra o debate político (e mesmo a eficacia da xestión colectiva dos recursos e dos esforzos) ata límites insospeitados. Mais ainda cando se aproximan eleccións. Debémosllo todo á errática e convulsa traxectoria dun antigo Imperio incapaz de se adaptar ás circunstancias históricas e solventar ou, cando menos, sobrelevar dende un nivel menor de enfrontamento e sobresalto, e fóra de solucións coxunturais, as súas contradiccións e diferencias mediante o acordo permanente na procura da integración do disenso. Se a Constitución de 1978 pretendía pechar esto dunha vez e para sempre está claro que fracasou (o resultado das vindeiras eleccións catalanas abrirá un novo ciclo nesta materia). Non hai mais que ver o pouco pedagóxica que foi para algúns, mesmo para os que naceron politicamente baixo a súa vixencia plena e deberan manter, cando menos, as formas. Non asumen a plurinacionalidade, e nalgunhas partes do crebacabezas hai cada vez mais poboación disposta a non esperar mais. E con mais sólidas estruturas para facelo posible e efectivo.

Referíame antes directamente á xeración de políticos desmemoriados e desacomplexados, post-transición, que representan Alicia S. Camacho e Feijóo, metidos no papel de vedettes, e Basagoiti (alguén con maior cintura politica que os anteriores). Baixo o mantra de ollar ao futuro, do “sentido común”, e da “liberdade” propoñen unha recentralización soterrada (nas mentes e na práctica) que puidera custarlle cara á sacrosanta indivisibilidade e unidade patria. Consideran a descentralización como cerne de tódolos males e disfuncións, cando achegou as maiores cotas de progreso e benestar para os cidadáns, e como fonte dun recurte de liberdades en nome da normalización e a recuperación das linguas minorizadas por mor de “acordos ilexítimos” entre os dous grandes diaños: o nacionalismo e PSOE. O pacto que dende 1923 mantiveron catalanistas, galeguistas e o nacionalismo vasco para resisitir ao antidemocrático nacionalismo de estado, e que logo cristalizou en reivindicacións de naturaleza política, fora tamén chamado a Triple Alianza. Hoxe, ao abeiro de ABC, El Mundo ou Federico Jiménez Losantos outra triple alianza xermina: nostálxicos do réxime franquista, conservadores e os autoproclamados liberais. E baixo o paraugas de marcas tan estimulantes como Galicia Bilingüe, Manifiesto por la Lengua Común, Rebelión Cívica ou Peones Negros quixeran retrotraernos á etapa pre-constitucional. Nisto consiste a Galeusca española.


lunes, 13 de septiembre de 2010

Decreto ilegal



Presentación de Alba Nogueira e Manuel Bermúdez sobre os argumentos xurídicos que cuestionan a legalidade do "Decreto do plurilingüismo"

domingo, 23 de mayo de 2010

Decretada a defunción política de GB

A data do 20 de Maio de 2010, tres días despois da celebración nacional do Día das Letras Galegas que honrou ao poeta Uxío Novoneyra, pasará á historia democrática do país por dous motivos: o peor e máis importante deles é que, aínda que rectificando feblemente nas súas extremas e prexuizosas teses ideolóxicas arredor da lingua grazas ao empurre constante das mobilizacións e a presión da sociedade civil, Feijóo consumou a traizón ao espíritu que deu sentido á autonomía; o Estatuto, alén da simple descentralización do poder, tiña unha misión liberadora. É o que en 1967 declarou un Ramón Piñeiro que hoxe, como moitos de nós, sentiríase aldraxado: “a xustiza social en Galicia esixe dúas cousas: redimir espiritualmente ao pobo do seu complexo de inferioridade e redimilo materialmente do seu atraso económico para que poida vivir dignamente”. O Decreto do plurilingüismo, ademáis dunha falacia e un despropósito en sí mesmo, é inxusto porque intenta afondar no interese por auto-culpabilizarnos ao posuír un idioma propio que debera ensinarse, cando menos, ao nivel do castelán.

Este Presidente móstrase determinado, dende que asumiu o cargo (e seguramente por encargo), no obxectivo de menosprezar os sinais de identidade pero, seguramente, caeu na conta de que non pode facer todo canto quixera. Por sorte hai límites insalvables e, ou ben os descoñecía, ou ben confiaba demasiado en sí mesmo. O que explica as constantes contradiccións e indefinicións a este respecto. Peculiar xeito de gobernar.

O outro motivo que fai desta unha data histórica é infinitamente mellor: certifícase a defunción política do enxendro ultraminoritario que deron en chamar Galicia Bilingüe. Non lle queda marxe nin percorrido aínda que logrou introducir o discurso falso da liberdade/imposición. Algo que tiña que pasar tarde ou cedo. Poderán armar balbordo por un tempo, e seguirán contando con apoio (sobre todo entre os círculos mediáticos de extrema dereita madrileños), pero cada vez será máis á inesperada porque ao PPdeG e a Feijóo xa lles incomodan demasiado e, por iso, no sucesivo, deixarán de percibir o seu respaldo máis ou menos explícito e a repercusión e cobertura do que digan será inapreciable. As declaración de Gloria Lago ao coñecer a noticia foron: “Feijóo é un mentireiro literal”. Non descarten que a súa saída natural sexa protagonizar o cartel electoral en Galicia da formación da outra Juana de Arco patria: Rosa Díez. Un tándem demoledor. Ademáis encántalles, e encántanse. Unha boa saída en tempos de crise...A dela é unha carreira tan fulgurante que mesmo recorda á do fenomenal extremo barcelonista Pedrito.

Quédanlle catro telexornais a esta organización. Iráse esvaecendo e autodisolveráse fantasmagoricamente tal cal chegou. Pero o dano está xa feito.

Fago miñas as verbas do sempre lúcido Manuel Rivas, confiando en que, como tamén escribiu Manuel Bragado Rodríguez no seu blog Brétemas: “os milleiros e milleiros de cidadáns galegos que acreditamos na lingua de noso fomos derrotados, mais sabemos que defendemos unha causa tan noble coma invencible. Nesa teima seguiremos de forma entusiasta até o lirismo os galeguistas, conscientes de que a nosa tradición pacífica, liberal, universalista e democrática é o mellor argumento para a defensa das razóns do galego”. E aí van as d´O Rivas: “As palabras vanse liberando dos secuestradores. Velaí a imposición lingüística, o Decreto torvo, o Malquerido. Por qué esa teima na "educación infantil", en afastar os meniños da lingua galega, en imporlles a ignorancia por orde dos proxenitores?”

viernes, 21 de mayo de 2010

miércoles, 19 de mayo de 2010

17 de Maio, Día das Letras

Unha vez máis unha parte importante da sociedade mobilizouse e manifestouse polas rúas de Compostela para esixirlle ao Goberno de Feijóo a retirada do Decreto anti-lingua galega. Estiven alí novamente porque penso que é deber de calquer cidadán comprometerse nestes momentos de absurdidade e negación. Non ao Decreto!

miércoles, 24 de marzo de 2010

Reivindicala lingua con música


Penso que é unha das mellores maneiras de reivindicalo uso da lingua e a defensa da cultura. Tamén de achegarse aos máis novos...será un gran día. Eu penso estar!

miércoles, 24 de febrero de 2010

Aínda sobre GB


Un recoñecido escritor deste país recomendoume fai uns días non desperdiciar folgos centrando a crítica nos galegófobos asociados xa que os verdadeiros inimigos da lingua están sentandos as mañás de cada venres nas cadeiras do sultanato austero, no Consello da Xunta. E ten boa parte de razón: foron estes últimos os que deron soporte á plataforma promotora da diglosia e o afogamento etnocida do galego.

A GB pasoulle por diante o momento de gloria mediática e non por esto deixou de ser un grupúsculo marxinal en canto a representatividade social que, ademáis de atoparse desesperado ao caer na conta de que o conflito artellado unicamente serviu á premeditada estratexia da confrontación polarizante e desmobilizadora dunha parte determinante do electorado (ao tempo que racha un traballado consenso arredor da normalización lingüística) que de facto restaura no poder á dereita, susténtase nun discurso acomplexado de tintes fanáticos e atopa un filón irrepetible no contexto de regresión democrática xeneralizada. Porén coido que a miña, como a de tantos outros, non é unha teima calquera nin amplifica a inmerecida relevancia dos que se saben derrotados pola solidez duns argumentos opostos ao negacionismo dunha realidade obxectivamente complexa e plural.

Combater aos que se aprobeitan do deterioro na calidade do ideal da democracia deliberativa para ir introducindo debates que criamos superados, e que non fan mais que remover pantasmas do pasado, debera ser unha obriga irrenunciable aínda que teñamos que respectar tódalas opinións. Tamén as daqueles que, valéndose da liberdade de todos, ansían conquerir o restablecemento de situacións propias do vello orde antidemocrático. Son voitres políticos onde, coma sempre, a demagoxia e o insultante simplismo atopan posibilidades certas de callar entre sectores de poboación absolutamente desideoloxizados, e ata belenestebanizados.

Tódolas mensaxes saen do mesmo artefacto, do laboratorio de rancias ideas, por iso hai que denuncialas sen acougo e estar dispostos a contestalas: demasiado inmigrante (delincuentes), demasiados impostos (cargas polas que ninguén pediu permiso), demasiado funcionario (parásitos), leis demasiado permisivas, mulleres demasiado libres, demasiado homosexual, demasiado roxo e separatista...demasiadas linguas! Dunha parte móstrase unha sorte de estado hobbesiano e controlado por unha caste política elitista, cleptómana e corrupta...e do outro, as familias de honrados cidadáns de pura raza e costumes españolas que ven recurtados os “dereitos” a cotío. Sobre todo á hora de poderse desenvolver na “lingua común”, na que une e non se impón e ademáis é “útil”, a que non é belixerante e non exclaviza: a castelá, obviamente. Por iso os pais deberan poder “elexir en liberdade”. Crean un “dereito” inexistente e presentan a súa reivindicación nun tono épico, como si fose a conquista dunha liberdade conculcada fronte á opresión dun sistema dexenerado e esgotado. Ata chega ao punto de formar aos futuros cidadáns na lingua da terra nai!

E non sería mais grave privar a un cidadán do coñecemento e bo uso dunha lingua e a súa fonda riqueza? Como dí maxistral e poeticamente Eva Wojkiewicz nas liñas do Xornal: hai mundos que existen só en galego. Non é, xa que logo, mais denunciable e contraposto á liberdade individual pelexar pola ignorancia dun fillo, para que descoñeza un mundo único, unha lingua na que galegos e non galegos, coma Lorca por exemplo, se teñen expresado con brilante soltura? A ver se é que “os oprimidos” son os aspirantes a opresores de sempre...e aínda hai quen lles da alento! Os mesmos que xustifican xestos tan constructivos e “clásicos” coma o de Aznar na Universidade de Oviedo. Nesas andamos...

lunes, 15 de febrero de 2010

GB, inmersa na desesperación


Ás veces un sinte a irreprimible tentación de fustigarse intelectualmente e, cando esto acontece, fas cousas tan raras e pouco recomendables como entrar na páxina web dos de Gloria Lago and company para ver como respiran. O primeiro impacto non é soamente visual (aínda que tamén é arrepiante neste eido) xa que che dan a benvida cun deficiente apartado sonoro onde algo semellante a unha psicofonía, cun Feijóo falándoche dende ultratumba, evidencia a traición ós plantexamentos desta asociación infectada polo corrosivo virus da cultura política vencellada ó franquismo sociolóxico militante. Cando te recuperas do primeiro golpe percátaste de que estás navegando nun espazo tan cómico como regresivo e agresivo. Chama a atención un oco onde tes a posibilidade de facer donacións económicas seguras para a causa, mediante Pay-pal. Estilo Obama, vamos. Á túa disposición atopas unha serie de vídeos con entrevistas á Rosa Díez galaica e si eres quen de deglutilos todos, e aínda che quedan folgos ou o teu portátil non sufriu ningún desperfecto, ¡premio!: terás a oportunidade de seguir gozando doutro, sinxelamente, espectacular. Caseiro, pero firme candidato a un Goya polos conseguidos efectos especiais. Leva por título “Galicia Radical o Galicia Bilingüe” e representa en sí mesmo unha obra de arte no campo da manipulación, o engano e a mentira mais sucia. Ridículo e goebbeliano ate a médula. De fondo, algo enternecedor e evocador, Jarcha: Libertad sin ira. Está ben porque se comparan con grupos radicais, marxinais e violentos sen decatarse e de paso, amosan como tamén secuestraron nenos para as súas multitudinarias manifestacións. Unha experiencia embriagadora.

Fóra dos aspectos técnicos e curiosidades varias intúes que están preocupados e frustrados a partes iguais. Ameazan cunha sorte de efecto boomerang, e van polo Presidente.

Logo do éxito e a forte repercusión das mobilizacións e manifestacións autorizadas dende tantos ámbitos implicados na defensa da lingua, as aínda moi insuficientes rectificacións do goberno e que, paseniño, vamos entrando na liña da cordura colectiva reaccionan con medo, e anuncian que pasarán novamente á ofensiva desgaleguizadora posto que recoñecen a influencia de iniciativas divulgadoras e sensatas como as de ProLingua, ou outras. Estas céntranse en desmontar, unha a unha, as falacias construídas sutilmente por parte dos aparellos impulsores de GB con respostas coherentes, científicas e nada oportunistas. Aínda que sí moi oportunas nos tempos da loita pola involución que se ven xestando nos poderosos círculos mediáticos e políticos da dereita máis dura, reaccionaria e nacionalista. Esa dereita antisistema, de discurso pre-constitucional, e que se alimenta dos efectos devastadores da crise económica. A mesma dereita extrema e chauvinista que gaña peso no seo do principal partido da oposición a nivel estatal.

Namentras o modelo de inmersión (termo nada pexorativo) na lingua minorizada foi respaldado no seu día polo Tribunal Constitucional, e foi eloxiado por organismos da Unión Europea en reiteradas ocasións, outros celebramos que os sectarios se atopen inmersos na desesperación ao comprobar a inviabilidade das súas teses. Porque o país organizouse e reaccionou.

lunes, 8 de febrero de 2010

Etnocidio. Imprescindible.



Vídeo imprescindible que contén a conferencia dun experto lingüista. Se tedes paciencia para velo íntegro (dura 40 minutos) comprobaredes ata que punto se está creando dende sectores interesados, e a día de hoxe, un perigoso estado de opinión favorable ó etnocidio en España. Está claro que a situación é propicia, e este señor abunda nas claves para entender o proceso.

jueves, 28 de enero de 2010

Modernizar Galicia


Entre unha infinidade delas adxudícanselle ao moi salientable diputado socialista Alfonso Guerra sentenzas do tipo: “A dereita sempre quixo un estado residual para que os grandes grupos económicos poidan campar polos seus foros e o estado non poida facer nada” ou “cando nos vaiamos a España non a recoñecerá nin a nai que a pariu”. Ben é certo que, por aquel entón, había que construíla democracia. Posúe un vasto repertorio, pero ámbalas dúas adquiren transcendencia case mítica no imaxinario da política española contemporánea.

Os membros do goberno da Xunta tamén están decididos a marcar un rumbo distinto na historia da autonomía galega e un dos fins principais das súas accións e declaracións, como a recente e gratuita polémica creada polo ensimesmado Conselleiro de Cultura, parece encamiñado a deixar irrecoñecible ao país despois dunha anovada pegada deste Atila de alegre faciana. Todo apariencias. Onde quedou o galeguismo cordial e as loubanzas a sobranceiros do talle de Otero Pedrayo ou Castelao? Imaxino que no mesmo caixón onde esquenceron a austeridade e a preocupación polo estado de benestar.

No fondo son uns revolucionarios, e uns vellos románticos. E tamén no mais baixo do seu subsconsciente non deixan de later ideais e aspiracións que se perden no pasado, aínda estando absolutamente convencidos de liderar o despegue dunha Galicia dirixida a unha etérea, pero prometedeora, modernidade. Sen cargas ás costas. Así o aseguraba un militante de Novas Xeracións nunha conversa que mantivemos sobre o agora si, conflito lingüístico, e que traslado literal: “Hai que modernizar Galicia e facer que teña mais proxección internacional. Vivimos nun mundo global e, aínda que non goste, o capitalismo tamén ten efectos sobre os idiomas”, aseguraba. Manifestou nídiamente a tentación de ligar, de xeito falaz, modernidade ou progreso con desfacerse do propio, do xenuíno, do que arrecende un mínimo a tradicional ou “antigo”. Pura sensibilidade. Ante tan contundente argumentación a un non lle queda máis remedio que sorprenderse e ficar impertérrito no asento para logo reflexionar.

É a lóxica milenaria do imperialismo cultural, pero agora adaptada ós tempos do economicismo mais utilitarista e frío, raiano no fisiocrático. Eles son dos que asumen como omnicomprensiva a teoría simbolizada na “Fábula das abellas”, de Maneville (1723). Nela preséntase unha colmea onde as abellas se tornan virtuosas, sobrias, austeras e caritativas; pero é un desastre. A súa conclusión é que os vicios dos individuos son un beneficio para a sociedade, e o egoísmo de cada un condiciona positivamente a prosperidade de todos. Newtonianismo moral e filosofía comercial, mercantilista e mecánica que casa ben coa deriva ultraliberal adoptada polos sectores dos fieis seguidores galegos de Esperanza Aguirre: aparente primacía do aspecto económico sobre os temas políticos, e camuflada desideoloxización con achegas amorfas e mesmo eclécticas. Pero tamén puro nacionalismo de estado.

Eu, pola contra, son dos que asume que o patrimonio inmaterial e intanxible dun pobo, como a cultura ou a fala de seu, non son mercadorías nin se rixen pola lei da oferta maila demanda. Porque a xusta globalización artéllase dende a asunción convencida do local proxectado cara o mundo, tal cal ou con evolucións, e non dende a homologación coas tendencias dominantes. E non son conservador, nin hispanofóbico! Porque Galicia nunca deixará de ser hispana. Tampouco perderá o tren da modernidade por ensinarlle aos seus fillos o idioma ou amosarse íntimamente mediante unha producción cultural tan rica, espallada e porén universal.

jueves, 21 de enero de 2010

Aos tres feros galgos



(A Alberto Núñez Feijóo, Anxo Lorenzo e Jesús Vázquez...)

A lección de Feijóo


Dí Maquiavelo que a hipocrisía é para o Príncipe unha arma indispensable que chega a converterse nun deber. Algúns incorpórana ao seu estrano xeito de gobernar ao pe da letra, como si dunha lección se tratase, facendo desta unha provocación constante. Asúmena de xeito tal que nin eles mesmos se acordan do que dixeron cunha semana de antelación. Quizáis sexa o temor a mais mobilizacións, ou a mala conciencia, o causante de que mude de maneira tan flagrante o discurso dende a Consellería de Educación e a Presidencia da Xunta. Agora o desexable é buscar o “equilibrio” entre castelán e galego. Algo é algo.

Falaron as Universidades, os partidos da oposición, a RAG, os sindicatos do ensino, as ANPAS, xuíces e avogados, xente do mundo da cultura, plataformas en defensa da lingua e a maioría cuantitativa de colectivos sensibilizados co asunto dunha sociedade civil galega viva e activa. Qué esperaban? Que a centralidade da vida pública ficase calada ante o esperpento que representa un borrador de Decreto surrealista dende o punto de vista xurídico, sociolingüístico e práctico e que só contenta feblemente aos marxinais ao servizo da estratexia da confrontación?

Se algúns teóricos modernos do liberalismo democrático aparecesen estes días por Galicia abraiaríanse coa falla de respecto, intolerancia e estreitez de miras que amosou un Feijóo confuso e incapaz de comprender na súa extensión o concepto real de cosmopolitismo, mais preocupado por contentar ós seus en Madrid que por gobernar dende aquí e para os daquí. É o primeiro en toda a historia da autonomía que pensa mais nos intereses del a medio prazo que nos do país, dende a arrogancia do “falso progresista”, como diría Ramón Piñeiro. Nunha democracia plurinacional consolidada como a nosa non se deberan confundir a perspectiva de cidadanía como status coa de cidadanía como identidade. É dicir: tódolos cidadáns dun estado compartido teñen os mesmos dereitos, pero naqueles lugares con peculiaridades obxectivas hai que garantir eses mesmos dereitos atendendo ás especificidades dende un plano de igualdade e equidade ben reflexionada e ponderada. Cando un Presidente non asume como propia e natural a pluralidade da sociedade á que serve está abocado ao mais estrepitoso dos fracasos e dando mostras inequívocas dunha inexperiencia que debera asustar. En primeiro termo ó partido que lle confía a responsabilidade de mantelo no poder...

Todo o balbordo que estamos vivindo resulta desesperante, ridículo e innecesario pero é resultado da actitude mesquinda e inconsistente á que nos ten acostumados. Faise mais patente que nunca que a traizoada Galicia Bilingüe, e os seus satélites, foron os tontos útiles para acadar o obxectivo principal, pois resulta que “habería que transitar polo camiño do equilibrio”. Ir a onde estabamos e a onde as normas e o sentido común nos levaran, nos marcaran? Non podo crelo! Non se pode gobernar contra dunha maioría social que non renuncia nin renunciará a seguir protexendo e ensinando, despois de séculos, a lingua de Rosalía. Non é posible intentar enganar a tanta xente, nin tampouco apropiarse do concepto de liberdade para arrebolalo segundo conveña. Qué mellor aposta pola liberdade dos futuros cidadáns que ensinar ámbalas dúas, en pé de igualdade e a maiores das máximas linguas estranxeiras posibles, para que logo decidan dende o coñecemento pleno?

viernes, 15 de enero de 2010

A trampa do consenso


Seguramente sexa unha obscenidade non atender como correspondería hoxe ó acontecido en Haití pero para recordarnos que é moito mais terrible, e un mal aínda superior, a nosa propia traxedia espiritual e moral que a apocalipse caribeña xa contamos coas brilantes declaracións do Bispo de San Sebastián, José Ignacio Munilla (ninguén pide a súa excomunión?). Eso é o que se chama un estreo triunfal. Canto se está esforzando ultimamente esta secta en espantar ós seus potenciais seguidores e en indignar ós que non o son!

Mentras o inferno se manifesta con furia e saña naquela illa lonxana, pero próxima no afectivo, en Galicia seguimos disputando a batalla da lingua porque alguén decidiu que era o camiño correcto, ademáis de entretido. Este é un paradoxo mais da globalización: hai lugares do planeta onde comer algo convértese nunha odisea constante e, por riba, de cando en vez padecen o azoute incontrolable e extremo das forzas da natureza. Aquí, o mais grave dos problemas que sufriamos (ata que se restaurou o Unipartito, este libertario) era un sometemento, sen parangón, á “imposición” da lingua propia. Demasiado abusivo un 50% de clases en galego. E un 50% de castelán non o era?. Saben que a lingua non é só un simple instrumento de comunicación...

Di o emérito da Birbeck College de Londres, Bernard Crick, no su libriño Doce teses sobre a Política que esta actividade é por natureza polémica e conciliadora ó mesmo tempo. Tamén que ningún goberno é tan malo como para non producir unha mínima integración da comunidade política nin tan bo como para non lesionar os intereses de ningunha persoa ou grupo. Fala tamén de que, fora dos desexables e elementais acordos sobre o fundamental, faise imprescindible deixar espazos para a discrepanza e a disidencia lexítimas, pois senón caeriamos na antipolítica que abre as portas ó totalitarismo.

Pois ben, o goberno de Feijóo (quizáis polo seu atrevemento xeracional, aínda que repleto de complexos seculares) chega ó punto de ser tan mal goberno que non é capaz de integrar o mais mínimo, co proxecto presentado do novo Decreto, nunha materia que ata o dagora estaba reservada como parte importante deses acordos sobre o fundamental. Unha das razóns que dan sentido á autonomía. Pero ademáis ten a estrana virtude de lesionar os intereses de todos. Ata os dos fomentadores do odio. Aqueles persoaxes de prensa e radio madrileños que, como dicía Suso de Toro en Outra idea de España: “son singularísimos, e mesmo estrafalarios e atribiliarios”. Feijóo é refén destes e elexiu seguir a estratexia da confrontación política, na procura da polarización, no canto doutra de moderación e converxencia. Agora busca unha aproximación ao PSdeG. Caerá este na trampa dun consenso que non sería tal? É tan só unha manobra mais por parte daquel que enlodou a campaña ata límites insospeitados e foi quen de defraudar xa a boa parte dos seus propios votantes. Tamén a compañeiros de partido.

jueves, 7 de enero de 2010

Tempo de chorar


Foi este un título imprescindible dentro da obra de referencia, Longa Noite de Pedra, do sempre actual e moi recomendable poeta, político e intelectual ourensán Celso Emilio Ferreiro quen, nun inconmensurable exercicio de defensa da dignidade social e os sinais de identidade dos galegos consegue conectar, sen alardes excesivos, o sentido da súa denuncia cun sentimento de fonda indignación, tristura e agravios, compartido por boa parte do pobo naquel intre. Fala da liberdade prostituída e un non deixa de atopar paralelismos co que sucede de xeito incomprensible no mesmo espazo, pero nun tempo distinto.

O que acontece agora en Galicia debido á irresponsabilidade dun goberno capaz de crear o peor dos climas posibles, onde o idioma galego ten mais que perder que gañar e nun tema onde había unha razoable paz social de feito, en nome dun concepto tan fermoso pode ser para poñerse a tremer e a chorar pero de seguro, non conseguirá asolagar o ánimo daqueles cidadáns fornecidos de boas razóns, comprometidos e dispostos a mobilizarse cando se trata de defender a promoción e coñecemento da identidade diferenciada e a minorizada lingua da que algúns renegan, tan propia e tan universal, ou os seus dereitos. Desto ía o bilingüismo harmónico? De propoñerse debuxar un escenario que non contenta nin ós sectores marxinais pero influíntes (os que pretenden a castelanización absoluta do ensino e da sociedade), nin ós sindicatos do ensino, partidos da oposición (con maior apoio popular que o PPdeG nas últimas eleccións), á xeneralidade da comunidade educativa, ás plataformas en defensa da lingua e na procura da normalización non acadada, e a tantos outros que non asumen o discurso da “imposición”?

O actual pode ser o mellor dos intres para atacar á cultura e ó idioma propios dentro da onda recentralizadora e homoxenizadora imperante porque, que saibamos, estes non dan de comer nin resolven as graves dificultades polas que atravesa o país. De paso, a oposición política preséntase perante a opinión pública coma un fato de sectarios e histéricos nunha liorta contra histéricos doutro extremo, menores en número, pero que fan tanto ruido. O goberno no medio: harmonizando. Porque este goberno é un goberno centrado, afastado dos radicalismos, moderado e austero. Será por eso que as Novas Xeracións do PPdeG se adican a subhastar no portal eBay (con obxectivos benéficos, esmola, eso si) escuros obxectos de desexo, case fetiche, coma a garavata ou o corta-puros de Rajoy, un colgante de Pilar Farjas, uns zapatos finos de Beatriz Mato ou unha cea inesquecible con Feijóo en Monte Pío. A mensaxe é nídia: o que mais pode, o que mais puxa, é o que gaña. Non nos estranemos se no futuro temos que puxar forte para gabear postos nas listas de espera do Servizo (servicio, service) Galego (gallego, galician) de Saúde (salud, health) ou para escolarizar ós cativos nos Colexios Públicos. Porque xa se sabe que a mocidade dos partidos é a vangarda ideolóxica... . É ou non é para poñerse a chorar? Pero non perdan o acougo porque, como dicía o poeta: “...pois o que chora vive, iremos indo; indo, chorando, andando, salvaxe voz que ha de trocarse en ira, en coitelo de berros i alboradas para rubir ao cumio dos aldraxes ...”.

martes, 10 de febrero de 2009

A árbore e as noces


No contexto da política vasca é recorrente esta frase feita. Quen a promociona refírese a que ETA abala a árbore coas súas accións inútiles namentras o PNV as torna en utilidade, recollendo así o froito do apoio popular. A superprotagonista e promotora do apartheid lingüístico Rosa Díez é unha defensora desta non-teoría. Aprendeu a lección e aplícaa, acudindo a Compostela coa estratexia definida; movendo a árbore do inexistente conflito lingüistico e evidenciando un enfrontamento arrodearíase astutamente na bandeira da defensa dunha suposta liberdade ameazada: o dereito a escollela lingua en Galicia. Podería ofrecerlle algún rédito en Madrid ou noutras comunidades, onde a ignorancia da realidade plural de España (por parte do nacionalismo separador español) é manifesta, e onde a abafante conxura mediática fai estragos entre os pouco viaxados e instruídos.

Nun país coma o noso, sendo o galego secularmente proscrito e aldraxado (e onde tan só a vontade do pobo o mantivo vivo, non sen desgustos), onde o noventa por cen da oferta comunicativa é castelanfalante e onde a vida educativa dun rapaz pasa por recibila inmensa maioría das mensaxes orais e escritas en castelán, algúns arriscanse a falar de imposición sen ruborizarse. Ninguén en Galicia descoñece o castelán e conviven normalizadamente dous idiomas en pé de igualdade xurídica habendo un consenso amplo respeto da normativa a aplicar. ¿Por qué algúns galegófobos (coma Falange, membros do PP e satélites) teñen interese en crispar e elevar á categoría de social un problema que non é tal?. Só se comprende dende a vella táctica ultradereitista de pescar en río revolto. Os que acudiron á manifestación non estaban defendendo o bilingüismo nin a liberdade. Estaban en calidade de peóns da inxustificable imposición monolíngüe do castelán e esto non se sustenta, aínda tendo todo o dereito a manifestarse. A reivindicación é pois, enganosa. Como equivocados estaban os marxinais que a foron rebentar. Dárlles publicidade é un regalo enveleado. Violenta e desproporcionada foi tamén a actuación policial e a obriga ós viandantes galegofalantes de identificarse. A maioría social galega é xa madura e sabe identificar ben a quen quere recollelo froito á súa conta.